Aromatik otlar, balkon bahçeciliğine başlamak için en kolay gruptur. Az yer kaplarlar. Hızlı sonuç verirler. En önemlisi, mutfakta hemen karşılığını görürsünüz. Bir tutam nane çayı, çorbanın üstüne serpilen maydanoz, makarnaya atılan fesleğen... Hepsi iki adım ötede yetişir. Bu rehber, balkonda nane, maydanoz ve diğer baharat otlarını sıfırdan yetiştirmek isteyen biri için hazırlandı. Saksı seçiminden hasada kadar sırayla ilerleyelim.
Hangi Otlarla Başlamalı?
Hepsini aynı anda denemeyin. Üç dört türle başlayın. Mutfakta en çok kullandıklarınızı seçin. Yoksa yetiştirdiğiniz ot elinizde kalır.
Yeni başlayanlar için güvenli seçimler
Nane: Çok dayanıklı. Yarı gölgeyi sever. Hızlı büyür ve sürekli hasat verir.
Maydanoz: Tohumdan yavaş çıkar, sabır ister. Ama bir kez tuttu mu aylarca ürün verir.
Fesleğen: Sıcak ve güneş sever. Yazlık bitkidir, soğukta hemen küser.
Kekik: Az su ister. Unutkan kişiler için ideal.
Dereotu: Kolay çimlenir. Ama kısa ömürlüdür, iki üç haftada bir yeniden ekmek gerekir.
Frenk soğanı: Kesin, yeniden uzar. Neredeyse bakımsız yaşar.
Roka: Sıcakta hemen çiçeğe kaçar. Serin aylarda ekin.
Tohum mu, Fide mi?
İkisinin de yeri var. Karar verirken şunlara bakın:
Tohum ucuzdur. Bir paketten onlarca bitki çıkar. Ama zaman ister.
Fide hızlıdır. İki hafta içinde hasat başlar. Fiyatı daha yüksektir.
Maydanoz, dereotu, roka ve fesleğeni tohumdan yapın. Kolay çimlenirler.
Biberiye, kekik ve adaçayını fideden alın. Ya da mevcut bir bitkiden çelik köklendirin.
Nane için en pratik yol: markette aldığınız taze nane demetinden birkaç sapı suya koyun. On gün içinde kök verir.
Maydanoz tohumu geç çimlenir. Ekmeden önce tohumu bir gece suda bekletin. Toprağı sürekli nemli tutun. İki üç hafta boyunca hiçbir şey görmezseniz paniklemeyin, bu normaldir.
Saksı, Toprak ve Yerleşim
Aromatik otların çoğu derin köke ihtiyaç duymaz. Ama nefes alan bir yapıya ihtiyaç duyarlar.
Saksı ölçüleri
Bitki
Minimum derinlik
Not
Nane
20 cm
Mutlaka tek başına, ayrı saksıda
Maydanoz
20-25 cm
Kazık kök yapar, derinlik önemli
Fesleğen
15-20 cm
Geniş saksıda daha çalılaşır
Kekik / Biberiye
20 cm
Toprağı kumlu olsun
Dereotu
25 cm
Uzar, rüzgârda devrilebilir
Naneyi asla başka bitkiyle aynı saksıya koymayın. Kökleri yayılır, komşularını boğar. Bu, yeni başlayanların en sık yaptığı hatadır.
Toprak karışımı
Yaprak otları (nane, maydanoz, fesleğen) için: torf ağırlıklı, humuslu, nem tutan karışım.
Akdeniz otları (kekik, biberiye, adaçayı) için: perlit veya kum oranı yüksek, hızlı süzülen karışım.
Her saksıda delik olsun. Altına bir parmak kalınlığında drenaj katmanı serin.
Bahçe toprağını doğrudan saksıya koymayın. Sıkışır, kök havasız kalır.
Işık, Su ve Hasat Düzeni
Aromatik otlar ışığa hassastır. Ama hepsi aynı miktarı istemez.
Güney balkon: Kekik, biberiye, fesleğen, adaçayı burada mutlu olur.
Doğu-batı balkon: Maydanoz, dereotu, frenk soğanı için ideal.
Kuzey balkon: Nane ve maydanoz idare eder. Diğerleri zorlanır.
Günde en az 4 saat doğrudan ışık hedefleyin.
Saksıları haftada bir çevirin. Yoksa bitki tek yöne yatar.
Sulama kuralı
Takvimle değil, parmakla sulayın. Toprağa parmağınızı 2-3 cm sokun. Kuruysa sulayın, nemliyse bekleyin.
Nane ve fesleğen nemi sever. Yazın neredeyse her gün su ister.
Kekik ve biberiye kuruluğa dayanıklıdır. Fazla su köklerini çürütür.
Sabah erken sulayın. Akşam suyu, gece nemi ve mantar demektir.
Yaprakları ıslatmayın, toprağa verin.
Doğru hasat
Hasat aslında budamadır. Doğru keserseniz bitki daha çok dallanır.
Tepeden kesin. Yan dalları teşvik eder.
Bir seferde bitkinin üçte birinden fazlasını almayın.