Balkonda bahçecilik, doğru bitkiyi seçmekle başlar. Yanlış seçim yaparsanız ne kadar özenli sularsanız sulayın sonuç hüsran olur. İyi haber şu: dar alana, rüzgâra ve değişken ışığa alışkın pek çok tür var. Aşağıda balkon bahçesi bitkileri arasından, yeni başlayan birinin ilk sezonda rahatça yetiştirebileceği seçenekleri grupladım. Her grupta neye dikkat edeceğinizi de kısa kısa yazdım.
Önce Balkonunuzu Tanıyın
Bitki listesine dalmadan önce iki şeyi ölçün. Günlük doğrudan güneş süresi ve balkonun yönü. Bu ikisi, seçim listenizi yarı yarıya daraltır.
Güney cephe: Günde 6 saat ve üzeri güneş. Sebze, biber, aromatik ot bölgesi.
Doğu cephe: Sabah güneşi, öğleden sonra gölge. En dengeli balkon tipi.
Batı cephe: Öğleden sonra sert güneş. Kuraklığa dayanıklı türler daha rahat eder.
Kuzey cephe: Doğrudan güneş neredeyse yok. Yeşil yapraklı, gölge seven bitkiler.
Kapalı balkon mu, açık balkon mu, bunu da not edin. Kapalı balkonda rüzgâr sorunu azalır ama hava sirkülasyonu düşer, nem birikir. Açık balkonda ise rüzgâr toprağı beklediğinizden hızlı kurutur. Işık konusunu daha ayrıntılı ele alan rehberi de okumanızı öneririm; cephe hesabı bir kez oturunca her şey kolaylaşıyor.
Bakımı En Kolay Yeşillikler
İlk sezonda hedefiniz "hasat" değil, "bitkiyi yaşatmak" olsun. Bu yüzden ihmali affeden türlerle başlayın.
Sukulentler ve kaktüsler
Haftada bir sulama çoğu zaman yeter.
Küçük saksılarda mutlu olurlar, yer kaplamazlar.
En büyük düşmanları fazla su ve tıkalı drenaj deliğidir.
Batı ve güney cephede çok iyi giderler.
Sarmaşık ve sarkan türler
Devetabanı (pothos): Az ışıkta bile canlı kalır, korkak sulamayı sever.
Zebrina: Hızlı büyür, çelikle kolayca çoğalır.
Hasır otu (Chlorophytum): Yavrularını sarkıtır, ücretsiz yeni bitki demektir.
Bu üç tür, korkuluk kenarına asılan saksılarda çok iyi durur. Yere hiç yer kaplamazlar. Dar balkonlarda dikey kullanım, alan kazanmanın en pratik yoludur.
Gölgeyi seven yapraklılar
Barış çiçeği: Susadığında yaprakları sarkar, size resmen haber verir.
Zamioculcas (ZZ): Neredeyse unutulmayı sever.
Eğreltiler: Nemli ve gölge kuzey balkonlar için ideal.
Yenebilir Olsun İsteyenlere
Kendi yetiştirdiğini yemek, bu işin en tatmin edici tarafı. Ama sebzeler bakım isteği yüksek gruptur. Az sayıda ve doğru türle başlayın.
Aromatik otlar
Nane: Çok hızlı yayılır. Mutlaka tek başına, ayrı saksıda yetiştirin.
Fesleğen: Bol güneş ve düzenli su ister. Yaz bitkisidir.
Maydanoz ve dereotu: Derin saksı sever, kök uzunluğuna yer bırakın.
Kekik ve biberiye: Kuraklığa dayanıklı, kışa da görece dirençli.
Küçük sebzeler
Roka ve maydanozgiller: 3-4 hafta içinde ilk hasat.
Marul: Sığ saksıda bile olur, yaprak yaprak toplanır.
Çeri domates: Güneşli balkonların yıldızı. Destek çubuğu şart.
Süs biberi ve sivri biber: Sıcağı sever, az yer kaplar.
Hangi Bitki Hangi Koşula Uygun?
Bitki
Işık ihtiyacı
Su sıklığı
Zorluk
Devetabanı
Az–orta
Haftada 1
Çok kolay
Sukulent
Bol
10-14 günde 1
Çok kolay
Nane
Orta
2-3 günde 1
Kolay
Fesleğen
Bol
Günlük kontrol
Orta
Çeri domates
Çok bol
Günlük
Orta
Barış çiçeği
Az
Haftada 1-2
Kolay
Tablodaki su sıklıkları başlangıç için kaba bir kılavuzdur. Kesin ölçü, parmağınızı toprağa 2-3 cm sokmaktır. Kuruysa sulayın, nemliyse bekleyin. Sulama konusunu ayrıntılı anlatan rehber, mevsime göre nasıl değişeceğini gösteriyor.
Seçim Yaparken Sık Yapılan Hatalar
Aynı anda çok tür almak. Üç bitkiyle başlayın, sezon sonunda sayıyı artırın.
Saksı boyutunu küçük tutmak. Kök sıkışan bitki büyümeyi durdurur.