Bitkiniz solgunsa suçlu her zaman su değildir. Çoğu zaman sorun saksının içindedir. Balkonda toprak, bahçedeki toprakla aynı işi görmez. Kapalı bir kap içinde, sınırlı hacimde, sürekli sulama altında çalışır. Bu yüzden balkon bahçesi için toprak seçimi, bitki seçiminden bile önce gelir.
İyi haber şu: birkaç temel kuralı öğrendiğinizde iş kolaylaşıyor. Karışımı kendiniz hazırlayabiliyorsunuz. Üstelik daha ucuza geliyor.
Saksı Toprağı Neden Farklıdır?
Bahçe toprağını saksıya koyarsanız birkaç hafta içinde taş gibi olur. Sebebi basit: doğada solucanlar, kökler ve yağmur toprağı sürekli havalandırır. Saksıda böyle bir mekanizma yoktur.
Saksı toprağının üç işi vardır:
Tutunma: Kökler tutunacak bir yapı ister.
Su ve besin depolama: Sulama arasında bitkiyi idare edecek nem kalmalı.
Hava boşluğu: Kökler de nefes alır. Boşluk yoksa kök çürür.
Bu üçünü aynı anda sağlayan tek bir malzeme yok. Bu yüzden karışım yaparız.
Yeni başlayanın en sık yaptığı üç hata
Parktan ya da bahçeden toprak alıp doğrudan saksıya koymak. İçinde yabani ot tohumu, zararlı larvası ve hastalık etkeni olabilir.
Sadece torf kullanmak. Torf bir kez tamamen kuruduğunda suyu geri emmez, su kenarlardan akıp gider.
Drenaj malzemesini atlamak. Toprak ne kadar iyi olursa olsun, saksının altı tıkalıysa sonuç aynı.
Karışımın Malzemeleri
Marketlerde satılan "saksı toprağı" torbaları genelde tek başına yeterli değildir. Çoğu ağır ve sıkışmaya meyillidir. Şu malzemelerle iyileştirebilirsiniz.
Ana gövde malzemeleri
Torf (turba): Hafif, su tutar, besin bakımından fakirdir. Karışımın iskeletini kurar.
Hindistan cevizi lifi (kokopit): Torfa alternatif. Kuruduktan sonra da suyu geri alır. Sıkıştırılmış briket halinde satılır, suda açılır.
Bahçe/saksı toprağı: Ağırlık ve mineral sağlar. Karışımın küçük bir kısmı olmalı.
Havalandırıcılar
Perlit: Beyaz, hafif taneler. Hava boşluğu açar, fazla suyu tutmaz. En pratik seçenek.
Vermikülit: Su ve besin tutar. Kuruyan balkonlar için iyi.
İri kum veya pomza: Sukulentler ve kaktüsler için ideal.
Besin kaynakları
Solucan gübresi: Yakmaz, kokmaz, yavaş salınır. Yeni başlayan için en güvenli gübre.
Yanmış hayvan gübresi: Ucuz ve etkili. "Yanmış" olması şart, taze gübre kökü yakar.
Kompost: Mutfak atıklarınızdan kendiniz üretebilirsiniz. Toprağı yenilemenin en ekonomik yolu.
Hazır Tarifler
Ölçüler hacim üzerindendir. Bir bardak, bir kova, ne kullanırsanız kullanın; oran aynı kalsın.
Not: Nane, maydanoz, marul gibi nemsever bitkiler biraz daha fazla torf ister. Fesleğen de öyle. Buna karşılık biberiye ve lavanta, kuruluğa daha yakın bir karışımda mutlu olur.
Toprağı Hazırlama Adımları
Geniş bir leğende ya da naylon üzerinde çalışın. Balkonda toz uçar, önlem alın.
Kokopit briketi kullanıyorsanız önce suda şişirin. Sıkıp fazla suyu alın.
Kuru malzemeleri karıştırın. Perliti en sona ekleyin, tozunu solumamak için hafifçe nemlendirin.
Gübreyi ekleyip iyice homojen hale getirin. Topaklanma kalmasın.
Avucunuza alıp sıkın. Top olup elinizi açınca hafifçe dağılıyorsa nem doğrudur. Su damlıyorsa fazla ıslak.
Saksının altına drenaj katmanı koyun, sonra karışımı doldurun. Üstte 2-3 cm sulama payı bırakın.
Toprağı sterilize etmek gerekir mi?
Dışarıdan toprak topladıysanız evet. En kolay yol: toprağı nemlendirip fırın torbasına koymak ve 80-90 derecede yaklaşık yarım saat tutmak. Koku yapar, pencereyi açın. Hazır torba toprakta bu adıma gerek yoktur.
Toprağın Bakımı ve Yenilenmesi
Saksı toprağı tükenir. Her sulamada besin bir miktar dipten akar. Zamanla toprak sıkışır, su yüzeyde göllenmeye başlar.
Yüzey sertleşmişse çatalla 2-3 cm derinlikte hafifçe kabartın. Köklere zarar vermeyin.
Yılda bir kez üstten 3-5 cm toprağı alıp yerine taze karışım koyun.
Tek yıllık bitkilerde her sezon toprağı tazeleyin.
Çok yıllık bitkilerde 2 yılda bir saksı değiştirin, kök topağının etrafını yeni karışımla besleyin.
Eski toprağı atmayın. Elekten geçirip kompost ve perlitle