Hazır saksı toprağı almak kolaydır ama her saksı yenilediğinizde cebinizi yorar. Oysa iyi bir karışımın sırrı marka değil, yapıdır. Bitkinin kökü üç şey ister: tutunacak bir gövde, nefes alacak boşluk ve suyu tutup fazlasını bırakan bir denge. Bu üçünü evde bulunan ya da çok ucuza temin edilen malzemelerle kurabilirsiniz. Aşağıda hem ne kullanacağınızı hem de hangi oranlarda karıştıracağınızı adım adım bulacaksınız.
Ucuz balkon toprak karışımı yapmanın ilk şartı, torbadaki malzemenin görevlerini ayrıştırmaktır. Ticari harçlar aslında üç işlevin bir araya getirilmiş halidir:
Bu üç kolondan birini bile ucuz bir muadille değiştirdiğinizde maliyet ciddi biçimde düşer. Üçünü birden değiştirirseniz neredeyse bedava bir harç elde edersiniz.
Sıkıştırılmış briket halinde satılır. Bir briket suyla şişince hacminin birkaç katına çıkar, bu yüzden litre başına maliyeti torbadaki hazır harçtan düşüktür. Suyu iyi tutar, hafiftir, balkon zeminine yük bindirmez. Tek eksiği besin içermemesidir; mutlaka kompost veya gübreyle desteklenmelidir. Kullanmadan önce bolca suyla yıkamak, içindeki tuzu azaltır.
Sebze kabukları, çay posası, kahve telvesi, yumurta kabuğu ve kuru yapraklar. Küçük bir kova ya da kapaklı bidonla balkonda bile üretilebilir. Kompost yapımı ve toprak yenileme konusuna ayrı bir rehberde detaylıca giriyoruz; burada bilinmesi gereken şu: olgunlaşmamış kompost kökü yakar. Toprak kokusu alana ve içindekiler tanınmaz hale gelene kadar bekleyin.
Sonbaharda toplanan kuru yapraklar delikli bir çuvala doldurulup nemli tutulduğunda birkaç ay içinde koyu, ufalanan bir malzemeye dönüşür. Neredeyse sıfır maliyetlidir ve suyu tutma kapasitesi çok yüksektir. Park ve sokak yapraklarını kullanacaksanız, egzoz kenarındakileri değil ara sokaklardakileri tercih edin.
Perlit yerine geçen en pratik seçenekler. Kırık saksı ya da tuğla parçalarını çekiçle 3-5 mm boyutunda kırın, tozunu eleyin, yıkayın. Ponza hırdavatçılarda kilo ile satılır ve perlite göre çok daha ekonomiktir. İnşaat kumu kullanmayın; içindeki ince toz gözenekleri tıkar. Dere kumu veya yıkanmış iri kum işinizi görür.
Pirinç kabuğu hafif, havalandırıcı ve çok ucuzdur. Talaş kullanacaksanız işlenmemiş, boyasız ağaçtan olmasına dikkat edin ve toplam karışımın onda birini geçmeyin; çürürken topraktaki azotu çeker.
Ölçü olarak bardak, kova ya da kürek kullanabilirsiniz; önemli olan orandır.
| Malzeme | Görevi | Dikkat |
|---|---|---|
| Cocopeat | Su tutma, hacim | Besinsiz, yıkanmalı |
| Kompost | Besin, organik madde | Olgunlaşmış olmalı |
| Ponza / tuğla | Drenaj, havalandırma | Tozu elenmeli |
| Yaprak çürüğü | Yumuşaklık, nem | Yol kenarından toplamayın |
| Odun külü | Potasyum | Çok az miktarda |