Kasım sonunda balkon sessizleşir. Yapraklar durur, büyüme yavaşlar, saksılar günlerce nemli kalır. Yeni başlayanlar bu dönemde iki hata yapar: ya bitkileri kaderine bırakır ya da yazın alışkanlıklarıyla bakmaya devam eder. İkisi de kayıpla sonuçlanır. Oysa kış aylarında balkon bahçesi bakımı yazdan daha kolaydır. Sadece kuralları değişir. Bu rehberde soğuktan korumayı, sulama düzenini ve hastalık önlemlerini sırayla ele alıyoruz.
Kışın Balkonda Ne Değişir?
Önce mantığı anlamak gerekir. Bitki soğukta uyku moduna geçer. Kökler daha az su çeker, yaprak daha az terleme yapar. Güneş açısı düşer, ışık süresi kısalır. Toprak yavaş kurur.
Bu üç değişikliğin doğrudan sonucu şudur:
Su ihtiyacı belirgin şekilde azalır.
Gübre ihtiyacı neredeyse sıfırlanır.
Kök çürüklüğü ve mantar riski artar.
Yeni bitki ekmek için uygun zaman değildir.
Yani kış bir bakım değil, koruma mevsimidir. Hedef büyütmek değil, sağlam çıkarmak.
Balkonunuzu tanıyın
Kapalı cam balkon ile açık balkon aynı şey değildir. Kapalı balkonda sıcaklık gece bile 5-10 derece daha yüksek kalır. Açık balkonda rüzgâr sıcaklığı hissedilenin çok altına indirir. Kuzeye bakan bir balkonda kış çok daha zorlu geçer. Işık ve yön konusunu daha önce ele almıştık; kışın o bilgi iki kat önemli hale gelir.
Soğuktan Koruma: Sırayla Ne Yapılır
Koruma işini üç katmanda düşünün: yer, saksı, bitki.
1. Yer değiştirme
Saksıları duvara yakın toplayın. Duvar gündüz aldığı ısıyı gece verir.
Bitkileri gruplayın. Bir arada duran saksılar birbirinin nemini ve ısısını korur.
Saksıları yerden yükseltin. Tahta bir palet, strafor parçası ya da tuğla yeterli. Soğuk zemin kökü dondurur.
Rüzgâr yönünü belirleyin. Bu yöne şeffaf branda ya da naylon paravan gerin.
2. Saksıyı sarma
Plastik saksılar kışın seramikten güvenlidir; toprak saksı su tutup donduğunda çatlar.
Saksı gövdesini çuval, keçe ya da kabarcıklı naylonla sarın. Kökü koruyan şey topraktır, toprağı koruyan şey saksı yalıtımıdır.
Toprağın üstüne 2-3 cm malç koyun: kuru yaprak, saman, çam kabuğu. Isı kaybını azaltır.
Drenaj deliğini asla kapatmayın. Yalıtım tabanı tamamen sarmasın.
3. Bitkiyi örtme
Don uyarısı olan gecelerde bitkinin üstünü tül, agril bezi veya ince çarşafla örtün.
Örtü yaprağa değmesin. Aralarına bir çubuk koyup çadır kurun.
Sabah güneş çıkınca örtüyü kaldırın. Sürekli kapalı kalan bitki küflenir.
Naylonu doğrudan yaprağa sarmayın. Terleme yapar, buz yanığı oluşur.
Sulama Düzenini Yeniden Kurun
Kışın en sık ölüm nedeni susuzluk değil, fazla sudur. Toprak soğuk ve nemliyken kök nefes alamaz. Çürüme başlar. Yapraklar sararır, siz susuzluk sanıp daha çok su verirsiniz. Döngü kapanır.
Basit kural: takvime göre değil, parmağınıza göre sulayın.
Parmağınızı toprağa 3-4 cm sokun. Nem hissediyorsanız beklersiniz.
Saksıyı kaldırıp ağırlığını tartın. Hafifse su ister.
Sulama sıklığı çoğu bitkide 10-15 güne çıkabilir. Sukulentlerde bir aya kadar uzar.
Sabah saatlerinde sulayın. Akşam verilen su gece donma riski yaratır.
Buz gibi musluk suyu kullanmayın. Suyu bir gece oda sıcaklığında bekletin.
Tabakta biriken suyu 15 dakika içinde boşaltın.
Bitki grubu
Yazın
Kışın
Aromatik otlar (nane, kekik)
2-3 günde bir
7-12 günde bir
Yeşillikler (ıspanak, roka)
Her gün / gün aşırı
4-7 günde bir
Sukulent ve kaktüs
10-15 günde bir
25-35 günde bir
Yapraklı iç mekân bitkileri
3-5 günde bir
10-14 günde bir
Bu değerler yaklaşık. Kapalı balkonda kaloriferin yakınında duran bir saksı daha hızlı kurur. Ölçüt hep toprağın kendisi.
Hastalık ve Zararlıları Önleme
Kışın havasız, nemli ve az güneşli ortam mantarın sevdiği ortamdır. Önlem tedaviden çok daha ucuz.
Kapalı balkonu günün en ılık saatinde 10-15 dakika havalandırın.
Saksıları sıkıştırmayın. Aralarında hava dolaşacak boşluk bırakın.
Yaprakları ıslatmayın. Suyu toprağa verin.
Dökülen yaprakları ve kuru dalları hemen toplayın. Küf orada başlar.
Yapraklara biriken tozu nemli bezle silin. Az ışıkta her yaprak değerli.
Kalorifer yakınındaki bitkileri kontrol edin. Sıcak ve kuru hava kırmızı örümceği davet eder.
Yeni aldığınız bitkiyi 1-2 hafta diğerlerinden ayrı tutun.
Uyarı işaretleri
Yaprakta beyaz pudra: külleme. Havalandırmayı artırın, hasta yaprakları kesin.
Gövde dibinde yumuşama, kötü koku: kök çürüğü. Sulamayı kesin, gerekirse toprağı değiştirin.