Türkiye Bölgelerine Göre Balkon Toprağı Seçimi

Aynı çiçeği İzmir'de ve Rize'de aynı toprakla yetiştirmek pek işe yaramaz. Çünkü balkon toprağı sadece bitkiyi beslemez; suyu ne kadar tuttuğunu, kökün ne kadar hava aldığını da belirler. Bunu belirleyen şey de büyük ölçüde yaşadığınız yerin havası. Nemli bir sahil balkonunda hafif ve gevşek bir karışım gerekir. Kuru bir iç Anadolu balkonunda ise su tutan bir karışım. Aşağıda bölgesel balkon toprağı seçimini adım adım, malzeme oranlarıyla birlikte anlatıyoruz.

Bölge toprağı neden değiştirir?

Torbadaki hazır toprak her yerde aynıdır. Ama balkonunuzun koşulları aynı değil. Karışımı ayarlarken şu dört şeye bakın:

• Buharlaşma hızı: Sıcak ve rüzgârlı balkonda saksı bir günde kurur.
• Havadaki nem: Nem yüksekse toprak yavaş kurur, kök çürümesi riski artar.
• Yağış: Açık balkonda yağmur doğrudan saksıya girer.
• Kış sıcaklığı: Don olan yerlerde kök bölgesinin izole edilmesi gerekir.

Kural basit: nemli bölgede drenajı artır, kuru bölgede su tutmayı artır. Bunu perlit, pomza, kokopit ve solucan gübresi oranlarıyla yaparsınız.

Ege ve Akdeniz: suyu tutan ama boğmayan karışım

Bu bölgelerde asıl sorun yaz. Güneş dik, rüzgâr kurutucu. Küçük saksılar sabah sulamayı akşama kadar taşıyamaz.

• Karışım: 4 ölçek hazır çiçek toprağı + 2 ölçek kokopit + 1 ölçek perlit + 1 ölçek solucan gübresi.
• Kokopit su tutar ve kuruduğunda kaskatı olmaz. Sıcak bölgelerde en değerli malzeme.
• Toprak yüzeyine 2 cm çam kabuğu veya kuru yaprak serin. Buharlaşma belirgin şekilde azalır.
• Perliti abartmayın. Fazlası suyu çok hızlı geçirir, yazın gün aşırı sulama yetmez.
• Saksıyı büyük seçin. Küçük saksı Akdeniz güneşinde bir fırın gibi davranır.

Akdeniz'in sahil şeridinde kış ılıktır. Bu, toprağın kışın da aktif kalması demek. Yılda bir kez üst 5 cm'i tazelemek, besin açısından yeterli olur.

Karadeniz: fazla su en büyük düşman

Karadeniz balkonlarında toprak nadiren tam kurur. Sürekli ıslak toprak da köke hava bırakmaz. Sonuç: sararma, yumuşayan gövde, mantar hastalıkları.

• Karışım: 3 ölçek çiçek toprağı + 2 ölçek pomza veya iri perlit + 1 ölçek çam kabuğu + 1 ölçek solucan gübresi.
• Kokopit ve turba oranını düşük tutun. Zaten nem var.
• Saksı tabanına 2–3 cm iri pomza koyun. Delikler kesinlikle açık kalsın.
• Toprak yüzeyini kapatmayın. Üstteki katman hava alsın, yüzey kurusun.
• Yağmurda saksı altında su biriken tabak kullanmayın. Saksı ayağı daha iyi.

Nemli havada zararlı ve hastalık baskısı da yüksektir. Saksılar arasında parmak arası bırakın, hava dolaşsın.

İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu: kuru hava, sert kış

Bu bölgelerde iki uç var. Yaz kavurucu ve kuru, kış dondurucu. Karışımın ikisini de kaldırması gerekir.

• Karışım: 4 ölçek çiçek toprağı + 2 ölçek kokopit + 1 ölçek perlit + 1 ölçek solucan gübresi + yarım ölçek elenmiş bahçe toprağı.
• Bir miktar ağır toprak (kil içeren) suyu tutar. Ama yarım ölçeği geçmeyin, yoksa sıkışır.
• Yaz için mutlaka malç kullanın. Kuru rüzgâr nemi hızla alır.
• Kışa girerken kalın duvarlı saksı tercih edin. İnce plastik don geçirir.
• Kış boyunca saksıları duvara yakın, rüzgâr almayan köşeye toplayın.

Güneydoğu'da sulama suyu genelde kireçlidir. Yılda bir toprağın üst kısmını yenilemek, tuz ve kireç birikimini azaltır. Saksı kenarında beyaz kabuk görürseniz bu sinyaldir.

Hızlı karşılaştırma

Marmara için not

Marmara arada kalır. İstanbul'un kuzeyi nemli, güney ve iç kesimler daha kuru. Balkonunuz kuzeye bakıyorsa Karadeniz tarifine, güneye bakıyorsa Ege tar