Balkonda bahçecilikte en sık yapılan hata, bitkiyi görüntüsüne göre seçmektir. Oysa ilk soru şudur: Balkonuma günde kaç saat güneş giriyor? Işık, bitkinin yiyeceğidir. Su ve gübre eksikliği telafi edilebilir; ışık eksikliği edilemez. Bu yüzden saksı, toprak ya da tohum almadan önce balkonunuzu bir hafta boyunca gözlemlemek en kârlı yatırımdır.
Balkonunuzun Işık Haritasını Çıkarın
Işık ölçümü için alete gerek yok. Bir kağıt ve saat yeterli. Hafta sonu evdeyseniz, sabahtan akşama kadar iki saatte bir balkona bakın ve not alın.
Saat 08.00, 10.00, 12.00, 14.00, 16.00, 18.00 için kısa not tutun.
Her seferinde balkonun hangi bölümü doğrudan güneş alıyor, hangisi gölgede kalıyor yazın.
Korkuluk, üst kat balkonu, yan bina ve klima dış ünitesinin yaptığı gölgeleri de işaretleyin.
Doğrudan güneşin toplam süresini toplayın. Aralıklı da olsa toplam süre önemlidir.
Ardından balkonunuzu şu üç sınıftan birine yerleştirin:
Işık durumu
Günlük doğrudan güneş
Tipik yön
Bol güneşli
6 saat ve üzeri
Güney, güneybatı
Yarı gölge
3–5 saat
Doğu, batı
Gölge / az ışık
2 saatin altı
Kuzey, üstü kapalı balkonlar
Yönün tek başına yetmediği durumlar
Kapalı cam balkon, güneşi görse bile ışığın bir kısmını kaybeder. Cam kirliyse kayıp daha da artar.
Karşı bina yüksekse güney cephe bile gölgede kalabilir.
Sabah güneşi ile öğle güneşi aynı şey değildir. Doğu balkonunda 4 saat güneş, batı balkonundaki 4 saatten daha yumuşaktır.
Kışın güneşin açısı değişir; yazın güneş alan köşe kışın gölgede kalabilir. Mevsimsel planlama yaparken bunu hesaba katın.
Işık Koşuluna Göre Bitki Seçimi
Balkon güneş ışığı bitki eşleşmesini doğru kurduğunuzda bakım işi kendiliğinden kolaylaşır. Yanlış eşleşmede ise bitki ne yaparsanız yapın zayıf kalır.
Yeşil bitki: difenbahya, zamiokulkas, sarmaşık, eğrelti, barış çiçeği, sansevieria.
Domates, biber gibi meyve veren türleri burada zorlamayın. Emek boşa gider.
Mantar yetiştirme kitleri az ışıklı balkonlarda şaşırtıcı derecede iyi sonuç verir.
Az Işıklı Balkonda Işığı Artırma Yöntemleri
Işık miktarını çoğaltamazsınız ama var olanı daha verimli kullanabilirsiniz.
Duvarı açık renge boyayın. Beyaz veya krem duvar, yansımayla gözle görülür fark yaratır.
Yansıtıcı yüzey kullanın. Duvara sabitlenen bir ayna ya da beyaz pano, arkada kalan bitkilere ışık taşır.
Camları temizleyin. Kapalı balkonda tozlu cam, ciddi ışık kaybı demektir.
Kat sistemine geçin. Uzun bitki öndeki kısa bitkinin ışığını kesmesin. Yükseği arkaya, kısayı öne.
Saksıları haftada bir çevirin. Tek yönden ışık alan bitkiler eğri büyür; çeyrek tur döndürmek gövdeyi dengeler.
Yapraklardaki tozu silin. Nemli bezle yapılan basit temizlik, fotosentez yüzeyini geri kazandırır.
Bitki lambası ekleyin. Tam spektrum LED, kışın günde 8–12 saat çalıştırıldığında iç mekân bitkilerini ayakta tutar. Lambayı yapraktan 20–30 cm uzakta konumlandırın.
Az ışıkta bakım dengesi
Daha az su. Gölgede toprak yavaş kurur. Aynı sıklıkta sularsanız kök çürür.
Daha az gübre. Işık az olduğunda bitki büyümez; fazla gübre tuz birikmesine yol açar.
İyi drenaj. Gölge + fazla su ikilisi mantar hastalıklarının davetiyesidir. Saksı altında delik şart.
Hava akımı. Kapalı ve nemli köşelerde küf oluşur; ara ara havalandırın.
Işık Sorununu Bitki Size Söyler
Bitkiler ışık şikâyetini net biçimde gösterir. Belirtileri okumayı öğrenin.
Uzayıp incelme, boğum aralarının açılması: ışık yetersiz. Bitki pencereye doğru uzanıyor.
Alt yaprakların sararıp dökülmesi: genelde ışık azlığı